با تشکر از آقای وحید نصیری پاشا جهت در اختیار نهادن تصاویر مبذول

دور نمایی از پاشاکلا

دور نمایی از گنگرجکلا

دورنمایی از بافت قدیم پاشاکلا

دورنمایی از تیار

باتشکر از آقایان عطاا... حسینی ـ بابک فرزانه ـ وحید نصیری پاشا جهت ارسال این تصاویر

روستای گنگرج کلا چلاو

روستای گنگرج کلا از قراء بزرگ دهستان چلاو حوزه استحفاظی فرمانداری شهرستان آمل است که فاصله آن تا پل آهنی مدخل چلاو در جاده هراز 17کیلومتری آمل- تهران است.

این آبادی از امکانات رفاهی چون آب و برق و تلفن و... برخوردار است. دارای حمام عمومی و خصوصی در خانه هاست.اکثر مردم دامدار، کارمند و یا تاجرند. محصولات زراعی شان جو- گندم- سیب زمینی و سایر صیفیجات است و از انواع محصولات درختی از جمله گردو استفاده دارند.عده زیادی در تمام سال در این روستا زندگی میکنند و دارای ساختمانهای مدرن و باغات می باشند و درعین حال حشم دارند که احشام شان در مراتع بالادست به تعلیف مشغولند. بقیه ساکنان بطور خوش نشین و در سال 4ماه  بدانجا می روند تا از محیط مطلوب و آب و هوای دلچسبش بهره گیرند و پس از پایان تابستان به آمل مراجعت می نمایند.

در گنگرجکلا امام زاده ای بنام سیف الدین وجود دارد. وجه تسمیه گنگرج کلا بخاطر استفاده از آب های منطقه دور دست توسط ظرفهای سفالین بنام (گنک) به محلی جاری بود و میرسید و لذا نام گنگرجکلا از نام لوله مدور سفالین مشتق شده است.

روستای پاشا کلا چلاو

روستای پاشاکلا جزء دهستان چلاو منطقه میانبندی و جنگلی و نیمه مرطوب و معتدل است.فاصله پاشاکلا تا پل آهنی و مدخل این دهستان 12کیلومتر است که در مسیر رودخانه چلاو رود امتداد دارد.

این آبادی دارای 2چشمه با نام افرا چشمه و تل خنی چشمه است که آب شرب آبادی از مناطق بالادست و چشمه های آن تامین میشود و با ورود به منبع بزرگی از راه لوله کشی به خانه ها انشعاب دارد. این روستا مانند سایر روستاهای چلاو در کمرکش کوه و دره زیبا قرار دارد که دورنمای آن بسیار دلکش و دلچسب و بی نهایت مصفا و چشم گیر است.مردم این قریه همانند قراء دیگر چلاو از سلامتی جسم  برخوردارند و مهمان نواز و خوش خلقند.

مرکز مخابرات در این آبادیست و از برق و تلفن و... بهره دارند. چند خانوار در آنجا دام السکونت و بقیه افراد برای کار و کسب و تحصیل به آمل رفته اند.بیشتر سکنه حشم دار (گاو) سنتی دارند. دارای مسجد- تکیه و حسینیه اند. محصولات درختی شان گردو، سیب و انواع میوه های سیاه قلم است.

روستای تیار چلاو

روستای تیار جزء دهستان چلاو تابع فرمانداری شهرستان آمل، فاصله آن تا پل آهنی مخل چلاو در جاده آسفالته هراز آمل – تهران 12کیلومتر است.مردم تیار اغلب دامدار و کاسب و کارمندند. روستای تیار در دامنه کوه قرار دارد و آبادی بسیار زیبا و دلکشی ست. مردم آن بسیار مهربان و مهمان نواز و خوش برخوردند.از آب چشمه الاشت چال که در یکی از مراتع جنگلی است و در منبعی جمع شده و با لوله کشی به خانه ها میرسد استفاده میکنند. مردم تیار از امکانات رفاهی چون حمام عمومی –برق- تلفن -  مسجد- تکیه و ابوالفضلی بهره مندند و سقا خانه ای در کنار مزار و مقبره امامزاده اسماعیل قرار دارد.رودخانه چلاو رود دارای ماهی قزل آلا خال قرمز است و در این آبادی ایستگاه پرورش ماهی (ریمبو) وجود دارد. محصولات درختی عبارتند از گردو و زیتون و  زراعت جو و گندم و سیب زمینی نیز متداول است و از چشمه گوش لیم که زیر امامزاده قاسم قرار دارد استفاده میگردد.چون تیار دارای مراتع و محیط جنگلی است میوه های وحشی جنگلی مثل قمیس کاک که شبیه توت فرنگی است در بهار می روید و قابل مصرف است. قلا  قلعه گردن که جزء آثار باستانی است در این محل وجود دارد.

روستای پاریمه چلاو

پاریمه از دهات چلاو جزء فرمانداری شهرستان آمل است. فاصله آن تا پل آهنی در جاده هراز آمل – تهران 9 کیلومتر است. این روستا در کمرکش کوه همانند تابلوئی زیبا و قشنگ قرار دارد.از مزایای آب و برق و تلفن و حمام و...استفاده می نماید. در اطراف این قریه شکار شوکا و قرقاول و کبوتر ممکن است و زراعتشان گندم و جو و سیب زمینی است.

دو امامزاده به اسامی امامزاده صالح و امامزاده شجاع الدین درین روستا وجود دارد. ازگیل، کنس و ولیک درین آبادی به وفور است و تمشک نیز دارد. عده ای ساکن دائمی آنجا بوده و عده قلیلی به آمل مهاجرت کرده و ساکن شده اند ودر فصل تابستان بدانجا می آیند و در واقع خوش نشین می باشند. مردمی خلیق و مهربان و مهمان نوازند.

طایفه سنگچال

قریه سنگچال یکی از اقرا تابعه شهرستان بابل بود که اخیرا برحسب تقسیمات کشوری جزء حوزه استحفاظی فرمانداری آمل و تابع دهستان چلاو گردید - آبادی سنگچال از آبادیهای بزرگ و پرجمعیت است که در کنار دره قرار دارد و خیلی زیبا و همانند تابلوئی الوان است. این روستا از مناطق میان بندی و در 17 کیلومتری مدخل دهستان چلاو، پل آهنی واقع در جاده آسفالته هراز آمل – تهران است.

از شرق به شهر بابل و از غرب به شهر آمل ارتباط دارد. در این روستا همواره جمعیت فراوانی ساکنند و دارای حمام عمومی، برق و تلفن و سایر امکانات رفاهی است ولی عده ای که به پیشه تجارت و کسب و کارگری اشتغال دارند از این روستا به آمل آمده و در آمل در محله (سیکا پل) بخصوص ومحلات دیگر در قسمت شرق آمل بطور عام ساختمان داشته و سکونت دارند.

اهالی این روستا به 14 تیره و فامیل متقسمند و این محل به چندین محله تقسیم شده و هر محله ای برای خود امکانات رفاهی مثل حمام عمومی، مسجد، تکیه و حسینیه جهت عزاداری آل رسول (ص) دارند. در سنگچال 8مسجد به اسامی مسجد جامع – مسجد صاحب الزمان(ع) – مسجد محمدزاده – مسجد امامزاده ابراهیم – مسجد نریع – مسجد شلکنار – امامزاده محمد و مسجد سید محله.  در محدوده سنگچال  دو تکیه – دو حمام عمومی – دو امامزاده – یک نانوایی – دو قصابی – مرکز بهداشت – مرکز مخابرات – انجمن فارغ التحصیلان – انجمن فرهنگی و هنری(هیتکا) و تفرجگاههای فراوان وجود دارد.

طبق اطلاعات این روستا حدود 200 نفر پزشک در سطوح مختلف تخصصی تحویل جامعه داده است و مردمان مستعد و تحصیل کرده فراوانی دارد.

(منبع: کتاب تاریخ هزاره آمل-لاریجان

نویسنده حاج محمود ایاز)

                                                    با تشکر از مهندس عطاا...حسینی ، جهت گردآوری و ارسال این مطالب

معرفی روستای چلاو :

چلاو نام دهستاني است در 30 كيلومتري جنوب شرقي آمل و در شرق جاده هراز كه شامل دهات پاريمه ، پاشاكلا – نجار محله  - تيار – گنگرج كلا – چمه بن – زرخوني – سنگچال – لهاش –اليمستان و امامزاده قاسم (ع ) كه منطقه ميابندي و جنگلي است و بيشتر اوقات سال در اين منطقه بارندگي است . علت كثرت باران، تجمع ابرهاي سياه در دره چلاو است و همين بارندگي اين ناحيه را همواره زمردين و پر درخت وجنگلی نگهداشته است كه منطقه تعليف احشام و اغناي مردم چلاو بوده که همگي مالدار بوده و هستند .

مردم مازندران به بارش شديد ( شلاو ) مي گويند كه احتمالاً نام اين ناحيه از اين كلمه  مشتق شده است. نام اوليه اين دهستان چهل آب بوده كه به مرور زمان به چلاو تغيير نموده است.

   ضرب المثلي معروف است كه به ابر گفته اند دولت سراي كجاست ؟ پاسخ داد بنده منزل چلاو است و امير پازواري نيز سروده است كه :

چلو چِه خِشه هر دَم دئيره وارش       مَنگل چه خِشَه گو بپنوئه گالش

كره سنگ دشت لار و سَرين و بالش        برو خشواش مَستَ چشون هارش

 چلاو مسقط الرأس افراسیاب چلاوی معروف به شیخی است و مدتها او و فرزندانش حاکم و پادشاه آمل و منطقه بوده اند.  منطقه چلاو از معدود جاهايي مي باشد كه در ان خان یا ارباب نداشته است به گفته بزرگان و ريش سفيدان منطقه از قديم كدخدا در روستاهاي چلاو بوده است و در حال حاضر توسط شوراي اسلامي محل اداره مي شود.

     ارتفاع منطقه به ويژه دهستان چلاو حدود 800 تا 3200 متر از سطح دريا و فاصله آن از مركز شهر 40 كيلومتر مي باشد.
مسير رسيدن به منطقه چلاو از مركز شهرستان آمل به سمت جاده هراز ( به سمت استان تهران) 25 كيلومتر بوده كه مي توان پس از طيّ اين مسافت به واسطه پلي در سمت چپ جاده ( كه به پل منگل معروف است) با پشت سر گذاشتن ً 15 كيلومتر جاده فرعي به منطقه سرسبز چلاو رسيد.

وجود پستي و بلندي در منطقه چلاو بسيار زياد است به طوري كه تقريباً سطح صاف ندارد و در دامنه پر از درخت كوه واقع است .

   به دليل وجود روستا در دامنه رشته كوههاي البرز و جمع شدن ابرهای بار ور در دره چلاو، در صورت تغییر هوا و وزش باد ابرها آن منطقه را آبیاری می کنند. به همين دليل در اكثر مواقع سال در آن منطقه بارندگي وجود دارد و زميني حاصلخير براي كشاورزي دارد .   بارندگي سالانه ان حدود 1050 ميليمتر است و آبهاي مازاد منطقه در رود كبير هراز سريز دارد .   مهمترين و با ارزش ترين عامل در جامعه روستايي آب است كه خود به عنوان عامل تعيين كننده سطح بهره گيري از ديگر عوامل رانيز مشخص مي كند.  به دليل بارندگي زياد منطقه صخره هاي زير زميني آن هميشه پر از آب بوده و ساكنان آن از طريق احداث منبع و لوله كشي به خانه ها نياز خود را بر طرف مي كنند .

خاك منطقه ها حاصل خيز مي باشد اما متاسفانه به دليل نبود امكانات كشاورزي تعداد كمي از ساكنين به كشاورزي مشغولند در اكثر خانه مسكوني حياط هاي بزرگ دارد كه براي رفع نياز خود ساكنين به كاشت محصول و سبزيجات مي پردازند .

ناحيه ي چلاو در نقطه كوهستاني همانند نگيني انگشتري زمردين دل را جلا داده و حلاوت به بيننده مي بخشد. اين منطقه در كمركش كوه و دره زيبا قرارداد كه دورنماي آن بسيار دلكش و دلچسب و بي نهايت مصفا و چشم گير است .

                                                (منبع: کتاب تاریخ هزاره آمل-لاریجان

نویسنده حاج محمود ایاز)

                                                    با تشکر از مهندس عطاا...حسینی ، جهت گردآوری و ارسال این مطالب